دانشگاه ادیان و مذاهب
  ورود به سامانه
نام کاربری
 
وب سایت دانشگاه
سامانه جامع آموزش
سامانه آموزش مجازی
پست الکترونیک
کلمه عبور
AR EN FA
 
آخرین مطالب

تبیین و تحلیل و نقد تصوف در قرن هشتم و نهم در سنت فارسی با تکیه بر جنون المجانین

 
تاریخ انتشار: 1397/12/23    

تبیین و تحلیل و نقد تصوف در قرن هشتم و نهم در سنت فارسی با تکیه بر جنون المجانین

جلسه دفاع از رساله دکتری دانشجو جابر اکبری با عنوان «تبیین و تحلیل و نقد تصوف در قرن هشتم و نهم در سنت فارسی با تکیه بر جنون المجانین» روز شنبه 23 اسفندماه 1397 در سالن شهید بهشتی دانشگاه ادیان و مذاهب برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه، در جلسه دفاع از رساله دکتری دانشجو جابر اکبری با عنوان «تبیین و تحلیل و نقد تصوف در قرن هشتم و نهم در سنت فارسی با تکیه بر جنون المجانین»، دکتر حامد ناجی اصفهانی و حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر سعید رحیمیان به عنوان استادان راهنما، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر رضا الهی‌منش به عنوان استاد مشاور و حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر امیر جوان‌آراسته، دکتر علی آقانوری و دکتر رحمان بوالحسنی به عنوان استادان داور حضور داشتند.

 

در چکیده این رساله آمده است:

تصوف در طول تاریخ پرفراز و نشیبش، تأیید، رد و نقد‌های فراوانی به خود دیده است. نقده‌ها گاه بیرونی و گاه از طرف خود صوفیه مطرح شده است که به هر دو نظر داشته‌ایم. یکی از این نقدها، نقد درونی تصوف توسط قوام‌الدین سنجانی، عارف خراسانی قرن هشتم و نهم است. وی در کتاب جنون المجانین نگاهی نقادانه به تصوف دارد و تلاش کرده است تا به ارزیابی نقاط قوت و ضعف آن بپردازد و بین صوفیان واقعی و صوفی‌نمایان تمایز قائل شود. در این تحقیق ما به استخراج، بررسی و تحلیل نقدهای تصوف در دو قرن هشتم و نهم پرداخته‌ایم. نقدهای تصوف از حیث نظری شامل دیدگاه‌های صوفیه پیرامون نفی علوم نقلی و پیروی از حکمای فلسفی، حلول و اتحاد، لاف دروغین عشق، انحرافات دینی و اعتقادی، تفضیل ولایت بر نبوت، پیروی از شیطان و شطحیات و طامات می‌شود و در تصوف عملی به نقد موضوعاتی از قبیل، بی‌توجهی به علم و تحقیر آن، بدعت، اباحه و اسقاط تکلیف، نظربازی و شهوت‌پرستی، خرقه سالوس، شیخوخیت و مریدپروری، ریا و نفاق، رقص و آواز و تنبلی و دریوزگی می‌پردازد.

بیشترین نقدها مربوط به اعمال و رفتار صوفیان و تصوف عملی است و هم‌چنین منتقدین بیشتر از خود صوفیه هستند که این از ویژگی‌های منحصر به فرد عرفان و تصوف است که کم‌تر در میان سایر نحله‌ها و علمای دینی رواج داشته است. نقدهای بیرونی از نظر کمی و کیفی بسیار محدود هستند.

نقدهای این قرن بیشتر در متون منظوم و در قالب‌های غزل و مثنوی مطرح شده است و به صورت پراکنده می‌باشد و کم‌تر در متون منثور و به صورت منظم و طبقه‌بندی شده ارائه شده است. صوفیه معمولاً به نقدها پاسخی نداده‌اند و از آن‌جا که منتقدین بیشتر خود صوفیه هستند نقدها را وارد دانسته اما مخاطب خود را صوفی‌نمایان قرار داده‌اند، نه صوفیه واقعی و با صفا. با توجه به این‌که در این قرن هیچ کتاب مستقلی در نقد تصوف نگاشته نشده و نقدها عمدتاً درونی و اصلاحی هستند می‌توان گفت که این دو قرن؛ قرن آرامش تصوف است و نقدها عمدتاً متوجه صوفی‌نمایان است و بر اصل و اساس تصوف خدشه‌ای وارد نمی‌کنند. ناقدان ضمن بیان انحرافات و انتقادات، معتقد هستند که تصوف ریشه در سنت اصیل اسلامی دارد و صوفیان، پیروان واقعی و احیاکنندگان سنت انبیای الهی هستند و درویشان راه حق، جایگاه متعالی و برجسته‌ای دارند.

 


برچسب ها : جابر اکبری, جنون المجانین, فارسی, دکتری, رساله, دانشگاه ادیان و مذاهب, دانشکده عرفان

نظرات
نام *
پست الکترونیک *
متن *

دانشگاه ادیان و مذاهب


نشانی: ایران - قم - پردیسان
تلفن: 32802610 25 98+
فکس: 32802627 25 98+
کد پستی: 3749113357
صندوق پستی: 37185 - 178
پست الکترونیکی: info@urd.ac.ir
سامانه پیامکی: 3000135789

دانشکده ها

دانشکده شیعه شناسی
دانشکده ادیان
دانشکده مذاهب
دانشکده فلسفه
دانشکده زن و خانواده
دانشکده عرفان
دانشکده مجازی

خدمات فناوری اطلاعات

سامانه جامع آموزش
سامانه آموزش مجازی
سامانه پذیرش دانشجو
سامانه اتوماسیون اداری
پست الکترونیک
جستجو در کتابخانه
کتابخانه دیجیتال

بیانیه رسالت

دانشگاه ادیان و مذاهب، نخستین دانشگاه تخصصی ادیان و مذاهب در ایران، برخاسته از حوزه علمیه، ضمن شناخت ادیان و مذاهب و تعامل و گفت و گو با پیروان آنها با تکیه بر مشترکات، در جهت همبستگی انسانی، تقویت صلح، کاهش آلام بشری، گسترش معنویت و اخلاق و معرفی عالمانه اسلام بر اساس آموزه های اهل بیت علیهم السلام به پژوهش و تربیت نیروی انسانی متخصص اقدام می نماید.

طراحی، توسعه و پشتیبانی: کویر سبز